11-laboratoriya ishi · mashq
Molekulalarning oʻrtacha erkin yugurish yoʻlini dasta susayishi orqali aniqlash
Ishning maqsadi
Siyraklashtirilgan gazdan oʻtayotgan molekulyar dasta intensivligining susayishini oʻlchab, oʻrtacha erkin yugurish yoʻli ni topish va uni bosim bilan bogʻlash.
Nazariya
Molekula toʻqnashuvlar orasida oʻrtacha yoʻl bosib oʻtadi. Dastadagi molekula yoʻlni toʻqnashuvsiz oʻtish ehtimoli ga teng.
Shuning uchun detektorga yetib kelgan dasta intensivligi . Logarifmlab: .
Oʻrtacha erkin yugurish yoʻli , bu yerda — molekulaning effektiv kesimi. Bosim kamaysa, ortadi.
Ish tartibi
- Detektorni manbadan masofaga qoʻying (10–190 mm).
- Intensivlik koʻrsatkichi turgʻunlashgach, ni (boshlangʻich intensivlikka nisbatan, %) yozib oling. Boshlangʻich .
- Kamida 5 ta turli da oʻlchang; ni atrofida tanlash aniqroq natija beradi.
- Har qator uchun ni mm da hisoblang. Xulosada ni baholang: .
Virtual qurilma
Qurilma yuklanmoqda…
Oʻlchash va hisoblash jadvali
Qurilmadagi «Jadvalga yozish» tugmasi koʻrsatkichlarni shu yerga qoʻshadi. Har qator uchun ni oʻzingiz hisoblang (kamida 5 ta oʻlchash).
Hali oʻlchash yoʻq. Yuqoridagi qurilmada oʻlchang va «Jadvalga yozish» ni bosing.
Natija
Nisbiy xatolik
—
0 belgi (kamida 40)