10-laboratoriya ishi · mashq
Gazning issiqlik sigʻimi va molekulaning erkinlik darajalari
Ishning maqsadi
Berk idishdagi gazni elektr isitgich bilan isitib, bosim ortishiga qarab erkinlik darajalari soni ni aniqlash va gazning molekulyar tuzilishi haqida xulosa qilish.
Nazariya
Hajm oʻzgarmas () boʻlsa gaz ish bajarmaydi va berilgan issiqlik faqat ichki energiyani oshiradi: , bunda .
Mendeleyev–Klapeyron tenglamasidan . Demak .
Isitgich quvvati va vaqt boʻyicha , shuning uchun . Gaz miqdorini bilish shart emas.
Bir atomli gaz , qattiq ikki atomli , koʻp atomli . Birliklar: — W, — s, — litr, — kPa boʻlsa, joulda chiqadi.
Ish tartibi
- Isitgichni yoqing va sekundomer bilan vaqtni kuzating; kerakli vaqtda isitgichni oʻchiring.
- Isitgich oʻchgach, manometr koʻrsatkichi turgʻunlashguncha kuting va hamda ni yozing.
- Turli vaqtlar (5–40 s) bilan kamida 5 ta oʻlchash bajaring (har safar gazni dastlabki holatga qaytaring).
- Har qator uchun ni hisoblang va natija qaysi butun songa yaqinligini aytib, gaz turini aniqlang.
Virtual qurilma
Oʻlchash va hisoblash jadvali
Qurilmadagi «Jadvalga yozish» tugmasi koʻrsatkichlarni shu yerga qoʻshadi. Har qator uchun ni oʻzingiz hisoblang (kamida 5 ta oʻlchash).
Hali oʻlchash yoʻq. Yuqoridagi qurilmada oʻlchang va «Jadvalga yozish» ni bosing.
Natija
—
0 belgi (kamida 40)