Molekulyar-Fizika

9-laboratoriya ishi · mashq

Joul tajribasi: ish va issiqlik miqdori, suvning solishtirma issiqlik sigʻimi

Yangi sharoit

Ishning maqsadi

Tushuvchi yuklarning mexanik ishi suvni isitishini koʻrsatish (termodinamikaning I qonuni) va shu orqali suvning solishtirma issiqlik sigʻimini aniqlash.

Nazariya

Yuk tushganda uning potensial energiyasi parraklar orqali suvga beriladi va ichki energiyani oshiradi. Parraklar aylanishi ishqalanish tufayli suvni isitadi.

Ikkita yuk NN marta hh balandlikdan tushsa, bajarilgan ish A=2 m g h NA = 2\,m\,g\,h\,N. Termodinamikaning I qonuniga koʻra (kalorimetrdagi issiqlik yoʻqotishlar hisobga olinmaydi) A=Q=c M ΔTA = Q = c\,M\,\Delta T.

Bundan suvning solishtirma issiqlik sigʻimi: c=2 m g h NM ΔTc = \dfrac{2\,m\,g\,h\,N}{M\,\Delta T}. Bu issiqlikning mexanik ekvivalentini (1 kal=4,19 J1\ \text{kal} = 4{,}19\ \text{J}) tajribada aniqlashdir.

Ish tartibi

  1. Boshlangʻich temperaturani yozib oling. Yuklar balandligi hh va massasi mm qurilma maʼlumotlarida.
  2. Yuklarni NN marta tushiring (har tushishdan keyin ular qayta koʻtariladi). Suv aralashib, termometr turgʻunlashgach, ΔT\Delta T ni oʻqing.
  3. Turli NN (5 dan 60 gacha) bilan kamida 5 marta takrorlang.
  4. Har qator uchun cic_i ni J/(kg·K) da hisoblang va jadval qiymati bilan solishtiring.

Virtual qurilma

Qurilma yuklanmoqda…

Oʻlchash va hisoblash jadvali

Qurilmadagi «Jadvalga yozish» tugmasi koʻrsatkichlarni shu yerga qoʻshadi. Har qator uchun ci=2 m g h NiM ΔTic_i = \dfrac{2\,m\,g\,h\,N_i}{M\,\Delta T_i} ni oʻzingiz hisoblang (kamida 5 ta oʻlchash).

Hali oʻlchash yoʻq. Yuqoridagi qurilmada oʻlchang va «Jadvalga yozish» ni bosing.

Natija

Δc=1n∑∣ci−cˉ∣\Delta c = \frac{1}{n}\sum |c_i - \bar{c}|

Nisbiy xatolik ε=Δ/xˉ\varepsilon = \Delta/\bar{x}

—

0 belgi (kamida 40)

Joul tajribasi: ish va issiqlik miqdori, suvning solishtirma issiqlik sigʻimi — Molekulyar-Fizika