Molekulyar-Fizika

2-laboratoriya ishi · mashq

Kleman–Dezorm usulida adiabata koʻrsatkichini aniqlash

Yangi sharoit

Ishning maqsadi

Gazning issiqlik sigʻimlari nisbati γ=Cp/CV\gamma = C_p/C_V ni adiabatik kengayish orqali aniqlash va uni molekula erkinlik darajalari bilan solishtirish.

Nazariya

Ballonga gaz haydalsa, u siqilib isiydi. Bir oz kutilgach, gaz xona temperaturasigacha soviydi va manometrda turgʻun h1h_1 farq qoladi.

Kran qisqa vaqt ochilganda gaz atmosfera bosimigacha adiabatik kengayadi va soviydi. Kran yopilgach, gaz xona temperaturasigacha isiydi, bosim yana ortadi va manometr h2h_2 ni koʻrsatadi.

Adiabata va izoxora tenglamalaridan (kichik bosimlar uchun) γ=h1h1−h2\gamma = \dfrac{h_1}{h_1 - h_2} kelib chiqadi.

Nazariy qiymat: γ=i+2i\gamma = \dfrac{i + 2}{i}, bu yerda ii — erkinlik darajalari soni (bir atomli gaz i=3i = 3, ikki atomli i=5i = 5, uch atomli i=6i = 6).

Ish tartibi

  1. Nasos bilan ballonga havo haydang (manometrda 150–300 mm farq hosil boʻlsin).
  2. Gaz sovib, koʻrsatkich toʻxtaguncha kuting. Shundan keyin h1h_1 ni yozib oling.
  3. Kranni ochib, darhol yoping. Gaz isib, koʻrsatkich yana turgʻunlashgach, h2h_2 ni yozib oling.
  4. Tajribani kamida 5 marta takrorlang. Har biri uchun γi\gamma_i ni hisoblang.

Virtual qurilma

Qurilma yuklanmoqda…

Oʻlchash va hisoblash jadvali

Qurilmadagi «Jadvalga yozish» tugmasi koʻrsatkichlarni shu yerga qoʻshadi. Har qator uchun γi=h1ih1i−h2i\gamma_i = \dfrac{h_{1i}}{h_{1i} - h_{2i}} ni oʻzingiz hisoblang (kamida 5 ta oʻlchash).

Hali oʻlchash yoʻq. Yuqoridagi qurilmada oʻlchang va «Jadvalga yozish» ni bosing.

Natija

Δγ=1n∑∣γi−γˉ∣\Delta \gamma = \frac{1}{n}\sum |\gamma_i - \bar{\gamma}|

Nisbiy xatolik ε=Δ/xˉ\varepsilon = \Delta/\bar{x}

—

0 belgi (kamida 40)

Kleman–Dezorm usulida adiabata koʻrsatkichini aniqlash — Molekulyar-Fizika