2-laboratoriya ishi · mashq
Kleman–Dezorm usulida adiabata koʻrsatkichini aniqlash
Ishning maqsadi
Gazning issiqlik sigʻimlari nisbati ni adiabatik kengayish orqali aniqlash va uni molekula erkinlik darajalari bilan solishtirish.
Nazariya
Ballonga gaz haydalsa, u siqilib isiydi. Bir oz kutilgach, gaz xona temperaturasigacha soviydi va manometrda turgʻun farq qoladi.
Kran qisqa vaqt ochilganda gaz atmosfera bosimigacha adiabatik kengayadi va soviydi. Kran yopilgach, gaz xona temperaturasigacha isiydi, bosim yana ortadi va manometr ni koʻrsatadi.
Adiabata va izoxora tenglamalaridan (kichik bosimlar uchun) kelib chiqadi.
Nazariy qiymat: , bu yerda — erkinlik darajalari soni (bir atomli gaz , ikki atomli , uch atomli ).
Ish tartibi
- Nasos bilan ballonga havo haydang (manometrda 150–300 mm farq hosil boʻlsin).
- Gaz sovib, koʻrsatkich toʻxtaguncha kuting. Shundan keyin ni yozib oling.
- Kranni ochib, darhol yoping. Gaz isib, koʻrsatkich yana turgʻunlashgach, ni yozib oling.
- Tajribani kamida 5 marta takrorlang. Har biri uchun ni hisoblang.
Virtual qurilma
Oʻlchash va hisoblash jadvali
Qurilmadagi «Jadvalga yozish» tugmasi koʻrsatkichlarni shu yerga qoʻshadi. Har qator uchun ni oʻzingiz hisoblang (kamida 5 ta oʻlchash).
Hali oʻlchash yoʻq. Yuqoridagi qurilmada oʻlchang va «Jadvalga yozish» ni bosing.
Natija
—
0 belgi (kamida 40)