Molekulyar-Fizika

4-laboratoriya ishi · mashq

Tomchi uzilish usulida suyuqlikning sirt taranglik koeffitsiyentini aniqlash

Yangi sharoit

Ishning maqsadi

Kapillyar uchidan uzilayotgan tomchilar massasini oʻlchab, suyuqlikning sirt taranglik koeffitsiyenti σ\sigma ni aniqlash.

Nazariya

Tomchi kapillyar uchida sirt taranglik kuchi bilan ushlanib turadi. Bu kuch tomchi boʻyni aylanasi boʻylab taʼsir qiladi: F=σ⋅πdF = \sigma\cdot\pi d.

Tomchi ogʻirligi shu kuchga yetganda u uziladi: m1g=πd σm_1 g = \pi d\,\sigma.

Bitta tomchini tortish qiyin, shuning uchun NN ta tomchining massasi mm oʻlchanadi: σ=mgπdN\sigma = \dfrac{m g}{\pi d N}.

Bu ideal model: haqiqiy tajribada tomchining bir qismi uchda qoladi va tuzatish koeffitsiyenti kiritiladi. Virtual tajribada tuzatish talab qilinmaydi.

Ish tartibi

  1. Tomchilar sonini tanlang (20–100) va kranni oching.
  2. Tomchilar stakanchaga tushib boʻlgach, tarozi koʻrsatkichini yozib oling.
  3. Stakanchani boʻshatib, turli NN bilan kamida 5 marta takrorlang.
  4. Har qator uchun σi\sigma_i ni mN/m da hisoblang (mm ni kg ga, dd ni m ga oʻtkazing).

Virtual qurilma

Qurilma yuklanmoqda…

Oʻlchash va hisoblash jadvali

Qurilmadagi «Jadvalga yozish» tugmasi koʻrsatkichlarni shu yerga qoʻshadi. Har qator uchun σi=mi gπdNi\sigma_i = \dfrac{m_i\,g}{\pi d N_i} ni oʻzingiz hisoblang (kamida 5 ta oʻlchash).

Hali oʻlchash yoʻq. Yuqoridagi qurilmada oʻlchang va «Jadvalga yozish» ni bosing.

Natija

Δσ=1n∑∣σi−σˉ∣\Delta \sigma = \frac{1}{n}\sum |\sigma_i - \bar{\sigma}|

Nisbiy xatolik ε=Δ/xˉ\varepsilon = \Delta/\bar{x}

—

0 belgi (kamida 40)

Tomchi uzilish usulida suyuqlikning sirt taranglik koeffitsiyentini aniqlash — Molekulyar-Fizika