6-laboratoriya ishi · mashq
Yogʻ pardasi usulida molekula oʻlchamini aniqlash
Ishning maqsadi
Suv betiga tomizilgan yogʻ kislotasi eritmasi hosil qilgan bir molekulali qatlam yuzasini oʻlchab, molekula oʻlchamini ( m) aniqlash.
Nazariya
Yogʻ kislotasining spirtdagi eritmasi suv betiga tomizilganda spirt erib ketadi, kislota esa suv sirtida yupqa qatlam hosil qilib yoyiladi. Qatlam eng yupqa boʻlganda — bir molekula qalinligida — yoyilish toʻxtaydi.
Demak qatlam qalinligi molekula oʻlchamiga teng: . Bu yerda — tomchidagi sof kislota hajmi, — dogʻ yuzasi.
Sof kislota hajmi: , bu yerda — tomchilar soni, — bitta tomchi hajmi, — eritma konsentratsiyasi (hajmiy ulush). Yuza: .
Ish tartibi
- Kyuvetaga kukun sepilgan suvga eritmadan bitta tomchi tomizing. Dogʻ yoyilib toʻxtashini kuting.
- Oʻlchov halqasini dogʻ chetiga moslab qoʻying va ni sm da oʻqing.
- Tomchilar sonini () oʻzgartirib, kamida 5 ta oʻlchash bajaring (har safar kyuvetani tozalang).
- Har qator uchun ni nm da hisoblang ( ni m³ ga, ni m ga oʻtkazing).
Virtual qurilma
Oʻlchash va hisoblash jadvali
Qurilmadagi «Jadvalga yozish» tugmasi koʻrsatkichlarni shu yerga qoʻshadi. Har qator uchun ni oʻzingiz hisoblang (kamida 5 ta oʻlchash).
Hali oʻlchash yoʻq. Yuqoridagi qurilmada oʻlchang va «Jadvalga yozish» ni bosing.
Natija
—
0 belgi (kamida 40)